«Αόρατες διαδρομές» είναι ο τίτλος μιας ακόμη κοινωνικής πρωτοβουλίας του περιοδικού δρόμου «σχεδία». Πρόκεται για ένα πρόγραμμα περιηγήσεων στο κέντρο της Αθήνας με οδηγούς (νυν και πρώην) άστεγους συμπολίτες μας.
Στα πρότυπα αντίστοιχων περιηγήσεων που διοργανώνονται σε πολλές πόλεις του εξωτερικού (Μόναχο, Αμβούργο, Βασιλεία, Λονδίνο, Βαρκελώνη, Πράγα, Ταϊπέι/Ταϊβάν κ.ά.), οι διαδρομές που ακολουθούν οι περιηγήσεις της «σχεδίας» περιλαμβάνουν κάποιες από τις σημαντικότερες κοινωνικές δομές του κέντρου της πόλης (συσσίτια, υπνωτήρια, κέντρα απεξάρτησης, κέντρα ημέρας κ.ά).
 
«Δρόμος για μένα σημαίνει χρόνια δύσκολα και μάλλον μίζερα. Στην άκρη του δρόμου, όμως, πάντα υπάρχει ελπίδα. Για αυτό, πιστεύω ακόμη στους ανθρώπους. Γιατί και οι άνθρωποι κομμάτι του δρόμου είναι». Γιάννης, πρώην οδηγός στις "Αόρατες Διαδρομές"
 
Οι οδηγοί δίνουν πληροφορίες για τις υπηρεσίες που παρέχει κάθε δομή, αλλά και πώς οι ίδιοι έχουν βιώσει ή εξακολουθούν να βιώνουν τη ζωή στο δρόμο, τις ανθρώπινες σχέσεις, την ποιότητα των υπηρεσιών, την ανθρωπογεωγραφία των δομών και του δυναμικού τους, που πασχίζει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του αγώνα για την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, αλλά και της διαφύλαξης της αξιοπρέπειάς μας, ως άτομα και ως κοινωνία.
 
Αυτό είναι και το σημαντικότερο στοιχείο των «Αόρατων Διαδρομών»: Η προσωπική αφήγηση. Η μετάδοση, με άλλα λόγια, της βιωματικής εμπειρίας των οδηγών από τη ζωή στο δρόμο. Όλοι οι οδηγοί είναι μέλη του δικτύου διανομής της «σχεδίας».
 
Βασικός στόχος των περιηγήσεων της «σχεδίας» είναι να ενεργοποιήσουν τον ίδιο τον άνθρωπο-οδηγό. Να δημιουργήσουν νέες ευκαιρίες να υποστηρίξει τον εαυτό του, να εκπαιδευτεί, να κάνει ένα ακόμη βήμα προς την κοινωνική (επαν)ένταξη. Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να ακούσουμε τις προσωπικές μαρτυρίες, να γνωρίσουμε την πόλη και τους ανθρώπους της από μια άλλη οπτική. Την οπτική συνανθρώπων μας που ζουν δίπλα μας, στην πόλη μας, και στερούνται μιας ασφαλούς κατοικίας. Η αρχή της κινητοποίησης είναι η γνώση και η ευαισθητοποίηση.
 
Ο κόσμος αλλιώς
Ο εκπαιδευτικός χαρακτήρας που εμπεριέχεται στις «Αόρατες Διαδρομές» αφορά τη δυνατότητα που προσφέρει (και) στους νέους να ξεπεράσουν όχι μονάχα το φόβο και την προκατάληψη για τον άστεγο-διπλανό τους, αλλά και για την ίδια την πόλη. Κυρίως, όμως, να έρθουν αντιμέτωποι με μια διαφορετική πραγματικότητα, να ενημερωθούν για τις διεξόδους που υπάρχουν εάν κάποτε η ζωή τους «αλλάξει» ρότα. Και αυτά «από πρώτο χέρι». Όχι μέσα από κάποια στήλη εφημερίδας ή ένα τηλεοπτικό ρεπορτάζ, αλλά κοιτάζοντας στα μάτια και συνομιλώντας απευθείας με τον ίδιο τον άνθρωπο-οδηγό. Ως «μια εμπειρία που θα σου αλλάξει τον τρόπο που αντικρίζεις τον κόσμο», την περιέγραψε η μαρία, μαθήτρια της Δευτέρας Λυκείου, η οποία είχε συμμετάσχει, μαζί με την τάξη της, σε μια «αόρατη διαδρομή». «Οι περισσότεροι συμμαθητές μου και εγώ έχουμε επισκεφτεί τοποθεσίες κοντά στο κέντρο, όμως κανείς δεν γνώριζε αυτή την πτυχή της πόλης μας. Είναι συνταρακτικό να κάνεις ένα βήμα προς την πραγματικοτητα και να αντικρίζεις ανθρώπους με εντελώς διφορετικό τρόπο ζωής. Μπορεί να γνωρίζουμε τα ποσοστά της φτώχειας στη χώρα μας, όμως ποιος πραγματικά ξέρει πού κοιμούνται, πού σιτίζονται και πού περιθάλπονται οι άποροι συμπολίτες μας; Μέσα από το απροσδόκητο ταξίδι στην καθημερινότητα ενός άστεγου συνανθρώπου μας, μάθαμε για τα κτίρια που έχουν παραχωρηθεί για στη στέγγαση των απόρων, για τα συσσίτια και για την προσφορά των “Γιατρών του Κόσμου”. 
 
Σημαντική ήταν η συζήτηση πάνω στο θέμα των ναρκωτικών ουσιών και η πληροφόρηση για τα κέντρα απεξάρτησης. Πέρα από τις πληροφορίες που είναι πάντα χρήσιμες, αντικρίσαμε με τα ίδια μας τα μάτια τη φτώχεια στους δρόμους, τον πόνο και τη μοναξιά τωβν απόρων συμπολιτών μας. Αναμφίβολα, συνειδητοποιήσαμε μέσα από την εξαιρετική παρουσία του οδηγού μας κ. Μιχάλη, ο οποίος μας μιλούσε εμπεριστατωμένα και με ειλικρίνεια, πώς ένας άστεγος συνάνθρωπός μας εξακολουθεί να έχει ηθικές αξίες, αξιοπρέπεια, τιμιότητα και ψυχικό σθένος», επισήμανε, καταλήγοντας ίσως στον πιο δόκιμο ορισμό της πρωτοβουλίας των περιηγήσεων της «σχεδίας»: «Για να αντληφθούμε την αδήριτη ανάγκη για ανθρωπιά και για συλλογική ή μεμονωμένη καταπολέμηση της δυστυχίας που προκαλεί η φτώχεια, αρκεί μια συμμετοχή στο πρόγραμμα “Αόρατες Διαδρομές”». 
 
 
Ο χάρτης της διαδρομής
Πρόκειται για έναν περίπατο στην πόλη που ξεκινά από τη Βαρβάκειο Αγορά και καταλήγει στην πλατεία Βάθης. Κατά μήκος της διαδρομής, η οποία χαράκτηκε το καλοκαίρι του 2014 με την αρωγή των ανθρώπων του Σωματείου Διπλωματούχων Ξεναγών, γίνονται έξι συνολικά στάσεις και αναφορές σε κάποιες από τις σημαντικότερες κοινωνικές δομές του κέντρου της πόλης: συσσίτια, υπνωτήρια, κέντρα απεξάρτησης, κέντρα ημέρας κ.ά.
 
Το παγκόσμιο δίκτυο
Από την άνοιξη του 2015, οι κοινωνικές περιηγήσεις που διοργανώνονται από τα περιοδικά δρόμου του πλανήτη έχουν αρχίσει να δικτυώνονται. Ήταν μια πρόταση της «σχεδίας» που συζητήθηκε στο Διεθνές Συνέδριο των Περιοδικών Δρόμου (International Network of Street Papers Conference), το καλοκαίρι του 2014, στη Γλασκόβη και ξεκίνησε να υλοποιείται από το χειμώνα του ίδιου έτους.
 
Σκοπός του δικτύου είναι η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών, για την ανάδειξη αυτής της πραγματικά ξεχωριστής μορφής κοινωνικούς τουρισμού. Από τον Μάιο του 2015, η «σχεδία», με τα περιοδικά δρόμου του Αμβούργου “Hinz&Kunzt” και της Ελβετίας «Surprise» συνεργάζονται συντονισμένα προς αυτή την κατεύθυνση.
 
Η «σχεδία» είναι, επίσης, μέλος του Διεθνούς Δικτύου Κοινωνικών Περιηγήσεων (International Network of Social Tours, www.inst.ngo).
 
Στον κόσμο
Αν επισκεφθείτε το Αμβούργο
Hamburger Nebenschauplatze
Der etwas andere Stadtrundgang
«Στο περιθώριο του Αμβούργου,
Μια διαφορετική ξενάγηση»
 
Πληροφορίες και κρατήσεις θέσεων: Περιοδικό δρόμου “Hinz&Kunzt”
 
Αν επισκεφτείτε τη Βασιλεία & τη Ζυρίχη
Surprise – der Sociale Stadtrundgang
«Ανακαλύψτε τη Βασιλεία και τη Ζυρίχη
Μέσα από μια τελείως διαφορετική ματιά»
 
Πληροφορίες και κρατήσεις θέσεων: Περιοδικό δρόμου "Surprise"