13 Ιουλίου 2018 Το περιοδικό

Ένας τουρίστας στο σαλόνι μου

Κείμενο: Δανάη Αλεξάκη
 
Για πολλούς ιδιοκτήτες ακινήτων και, βεβαίως, τους επισκέπτες, τα οφέλη του Airbnb είναι προφανή, όμως οι στρεβλώσεις που δημιουργεί στην τοπική κοινωνία είναι αδιαμφισβήτητες.
 
Ο βασικός πρωταγωνιστής στην ταινία «Συνοικία το όνειρο» είναι μια πραγματική φτωχογειτονιά της Αθήνας, ο Ασύρματος, που αποτελεί το κέντρο του κόσμου για τους ήρωες του έργου που προσπαθούν με κάθε τρόπο να ξεφύγουν από τη φτώχεια και την ανέχεια. Για πολλές δεκαετίες, μετά την Μικρασιατική Καταστροφή, στη γειτονιά του Ασυρμάτου, που απλωνόταν κάτω από τον περιφερειακό του Φιλοπάππου, κατοικούσαν πρόσφυγες. Αρκετές από τις παράγκες τους καταστράφηκαν στα Δεκεμβριανά του 1944, ενώ τη δεκαετία του ’50, με πρωτοβουλία της βασίλισσας Φρειδερίκης, χτίστηκαν πέτρινες κατοικίες. 
Σήμερα η γειτονιά των Άνω Πετραλώνων απέχει παρασάγγας από την ανέχεια, με την ευρύτερη περιοχή να θεωρείται έναν από τους high-end προορισμούς για ενοικίαση ακινήτων της πλατφόρμας Airbnb στην Αθήνα. 
 
H Airbnb αποτελεί ένα πρωτοποριακό μοντέλο βραχυχρόνιων ενοικιάσεων ακινήτων, το οποίο μπήκε στις «γειτονιές του κόσμου» τα τελευταία δέκα χρόνια, θέτοντας νέους όρους στο παιχνίδι στις αγορές του real estate και του τουρισμού παγκοσμίως, αποτυπώνοντας μια νέα τάξη πραγμάτων, η οποία λειτουργεί κάτω από την «ομπρέλα» της οικονομίας διαμοιρασμού (sharing economy) μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών. 
 
 
Στα χρόνια της ύφεσης, το φαινόμενο Αirbnb βρήκε πρόσφορο έδαφος στην Ελλάδα, με γνώμονα ότι αποτελεί για πολλούς ιδιοκτήτες ακινήτων μια διέξοδο, ελέω της μεγάλης κάμψης της ζήτησης στην εγχώρια κτηματαγορά. 
Η καταχώριση στην πλατφόρμα της Airbnb για τη μίσθωση είτε ενός «ανενεργού» ακινήτου -που ο ιδιοκτήτης του δεν κατάφερε ούτε να το πουλήσει ούτε να το ενοικιάσει- είτε το υπομισθώνει, αποτελεί μια απλή και χωρίς κόστος διαδικασία. 
Εκτός από τους ιδιοκτήτες, στην αγορά της βραχυπρόθεσμης ενοικίασης μπήκαν και εταιρείες οι οποίες συνάπτουν συμφωνητικά μίσθωσης ακινήτων για εκμετάλλευση μέσω Airbnb και σε πολλές περιπτώσεις στη συμφωνία περιλαμβάνεται και ανακαίνιση ακινήτων. 
Μέσω της πλατφόρμας, πολλοί ιδιοκτήτες απέκτησαν εισόδημα καταφέρνοντας να ανταποκριθούν πλήρως ή εν μέρει στις υποχρεώσεις τους, ενώ αρκετές εταιρείες που μπήκαν από νωρίς στο «χορό» κατάφεραν να διευρύνουν σημαντικά τα μεγέθη τους σε μια πολλά υποσχόμενη αγορά. 
 
Συνοπτικά, η λογική της πλατφόρμας είναι να δίνει τη δυνατότητα σε επίδοξους επισκέπτες μιας περιοχής να επιλέξουν ως κατάλυμα ένα δωμάτιο ή και ένα ολόκληρο σπίτι, αφού, όπως υποστηρίζουν οι δημιουργοί της, «μεγάλη μερίδα τουριστών δεν επιθυμούν μονάχα να επισκεφτούν έναν τόπο, αλλά να βιώσουν την καθημερινότητά του». Σαφώς και το γεγονός ότι το ύψος του τιμήματος της ενοικίασης συγκριτικά με παραδοσιακά καταλύματα (ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια κ.λπ.) εμφανίζεται μικρότερο αποτελεί ένα σημαντικό δέλεαρ για τους επισκέπτες που πάντα θα αναζητούν την οικονομικότερη για αυτούς επιλογή. 
Σύμφωνα με τον κ. Παναγιώτη Μερεκούλια, διευθυντή Τομέα Μελετών και Εκτιμήσεων της ΔΑΝΟΣ Α.Ε., σε συνεργασία με την BNP PARIBAS REAL ESTATE, συνολικά στην Ελλάδα υπάρχουν 45.000 καταχωρίσεις, ενώ άλλες μετρήσεις αυξάνουν τον αριθμό τους σε 48.000. 
Βάσει μελέτης της Airbnb, οι επισκέπτες της πλατφόρμας διανυκτερεύουν κατά μέσο όρο 3,6 νύχτες και ξοδεύουν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους 551 ευρώ, με το 26% να δηλώνει ότι δεν θα επισκεπτόταν ή δεν θα έμενε τόσο πολύ στην Αθήνα χωρίς την Airbnb. Αντίστοιχα, το 68% των οικοδεσποτών που νοικιάζουν το σπίτι τους δηλώνουν ότι βασίζονται σε αυτά τα έσοδα για να καλύπτουν τις δικές τους δαπάνες διαμονής, ενώ, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τα εισοδήματα πολιτών από 60 ετών και άνω που μισθώνουν το ακίνητό τους μέσω Airbnb έχουν ενισχυθεί σε ετήσια βάση κατά 2.715 ευρώ. 
Το ενδιαφέρον των επενδυτών είναι εξίσου έντονο. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι δημοσιεύματα στον Τύπο έκαναν λόγο για ισραηλινό fund το οποίο φέρεται να απευθύνθηκε σε μία από τις συστημικές τράπεζες ζητώντας να αγοράσει 900 ακίνητα σε όλη την Ελλάδα προκειμένου να τα μετατρέψει σε τουριστικά καταλύματα για χρήση Αirbnb. Η συμφωνία δεν ευοδώθηκε λόγω «απαγορευτικού» discount 40% που ζητούσε το συγκεκριμένο fund, αλλά η προσέγγιση είναι ενδεικτική του τεράστιου ενδιαφέρον σε αυτό το πεδίο. 
 
 
ΔΕΝ «ΕΝΟΙΚΙΑΖΕΤΑΙ»
 
Η εξάπλωση του φαινομένου Airbnb στην χώρα είναι ραγδαία, γεγονός που αποτελεί πλέον καθοριστικό παράγοντα για τη διαμόρφωση των ενοικίων, ενώ την ίδια στιγμή η διαθεσιμότητα κατοικιών για χρόνια μίσθωση βαίνει επικίνδυνα μειούμενη. 
Φοιτητές, δάσκαλοι, ιατροί, πυροσβέστες, εποχικοί υπάλληλοι αλλά και νέα ζευγάρια, εργένηδες, οικογένειες που δεν έχουν ιδιόκτητο ακίνητο βιώνουν ιδιαίτερη δυσκολία στο να βρουν ένα σπίτι να νοικιάσουν και, όπως αναφέρει ο πρόεδρος του Πανελλαδικού Δικτύου Κτηματομεσιτών E-Real Estates A.E. κ. Θεμιστοκλής Μπάκας, «για πρώτη χρονιά μετά από πολλά χρόνια δημιουργήθηκαν λίστες προτεραιότητας σε κτηματομεσιτικά γραφεία από ενδιαφερόμενους ενοικιαστές σε περίπτωση που βρεθεί κάποιο ακίνητο διαθέσιμο βάσει της οικονομικής τους δυνατότητας και των αναγκών τους». Όπως εξηγεί ο ίδιος, «το Κουκάκι κατέχει την πρώτη θέση στη ζήτηση για Airbnb, γιατί είναι μια περιοχή γύρω από την Ακρόπολη. Eπηρεάζονται, όμως, και άλλες περιοχές, όπως είναι η Ακρόπολη, το Θησείο, τα Πετράλωνα, όπου πλέον δεν υπάρχουν καθόλου διαθέσιμα προς μόνιμη μίσθωση ακίνητα. Παρόμοια είναι και η εικόνα σε Μετς, Φιξ, Λυκαβηττό, Ιλίσια και Παγκράτι». 
 
Ενδεικτικά, ο κ. Μπάκας παραθέτει την εικόνα που επικρατεί σε διάφορες περιοχές, αρχής γενομένης με το Κουκάκι, το οποίο συγκαταλέγεται στις 20 κορυφαίες γειτονιές στη λίστα της Airbnb, με αποτέλεσμα τα διαθέσιμα ακίνητα προς παραδοσιακή μίσθωση πλέον να είναι μειωμένα κατά 95% σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, ενώ και τα λιγοστά που υπάρχουν προς διάθεση μισθώνονται έναντι υψηλού ενοικίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η αγγελία μεσιτικού γραφείου που έχει καταχωρηθεί στο διαδίκτυο, που για 30 τ.μ. κατοικία το μηνιαίο μίσθωμα είναι 1.000 ευρώ. 
Κολωνάκι – Νεάπολη – Ιστορικό κέντρο: Παρόμοια είναι η κατάσταση και στο ιστορικό κέντρο της πρωτεύουσας, με 324 ακίνητα περίπου να βρίσκονται αναρτημένα προς βραχυχρόνια μίσθωση. Ως αποτέλεσμα, η έλλειψη των διαθέσιμων ακινήτων για παραδοσιακή μίσθωση σε σχέση με το 2016 αγγίζει ακόμη και το 35%.
 
Καλλιθέα – Ν.Κόσμος – Πετράλωνα: Μειωμένα κατά 50% και 55% είναι φέτος τα διαθέσιμα ακίνητα προς παραδοσιακή μίσθωση, κυρίως λόγω Airbnb. 
Αιγάλεω: Παρατηρήθηκε αύξηση των τιμών στις μισθώσεις, ενώ ταυτόχρονα τα διαθέσιμα ακίνητα προς ενοικίαση μειώθηκαν κατά 15%. Γενικότερα, η περιοχή έχει ανέβει τα τελευταία χρόνια λόγω του μετρό και των νέων εμπορικών δρόμων εστίασης που έχουν δημιουργηθεί. Η μείωση των διαθέσιμων ακινήτων κατά 15% αποδίδεται κυρίως στην επιλογή των ιδιοκτητών να εντάξουν το ακίνητό τους στην πλατφόρμα.
Θεσσαλονίκη: Το τελευταίο έτος στη Θεσσαλονίκη έχει ξεκινήσει να πραγματοποιείται εσωτερική μετανάστευση των ιδιοκτητών των βορείων προαστίων της πόλης (Πανόραμα, Ωραιόκαστρο κ.λπ.) στο ιστορικό κέντρο της πόλης και στο παραλιακό μέτωπο. Οι ιδιοκτήτες δεν άντεξαν τα μεγάλα έξοδα συντήρησης κατοικιών 200 τ.μ. και 300 τ.μ. και ταυτόχρονα το καθημερινό κόστος μετακίνησης, με αποτέλεσμα να αναζητήσουν κατοικίες προς μίσθωση. Ταυτόχρονα, η «μόδα» του Airbnb έχει οδηγήσει τα διαθέσιμα ακίνητα προς μίσθωση να έχουν μειωθεί κατά 50% σε σχέση με το 2016. Στις πρώτες περιοχές που επικεντρώνεται το ενδιαφέρον των ενοικιαστών είναι στην περιοχή Σαράντα Εκκλησιές, Αγίας Σοφίας, Αριστοτέλους, Καμάρα και Προξένου Κορομηλά. Στις περιοχές της Άνω Τούμπας και Κάτω Τούμπας η κατάσταση είναι παρόμοια με το ιστορικό κέντρο, με τη μείωση των διαθέσιμων προς μίσθωση ακινήτων να αγγίζει το 20%.
Χανιά: Όσο πιο κοντά στο παλιό λιμάνι και στο κέντρο της πόλης τόσο μεγαλύτερο «μέσον» χρειάζεται κανείς για να βρει ακίνητο για ενοικίαση. Η κατάσταση πραγματικά είναι πάρα πολύ δύσκολη, με τη μείωση να φτάνει το 85%. Τα λιγοστά ακίνητα που είναι διαθέσιμα είναι πολύ ακριβά, αγγίζοντας πολλές φορές και τα 450 ευρώ για γκαρσονιέρα δεκαετίας.  
Ρόδος: Ακόμη μια περίπτωση στην οποία θα δυσκολευτούν πολύ οι ενδιαφερόμενοι μισθωτές να βρουν σπίτι για ενοικίαση είναι στο νησί της Ρόδου, αφού εδώ και δύο χρόνια οι ιδιοκτήτες των περισσότερων διαμερισμάτων στις περιοχές που βρίσκονται δίπλα στο πανεπιστήμιο, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή της πόλης, προτιμούν να τα ενοικιάζουν μέσω του δικτύου Airbnb. 
Η μείωση των διαθέσιμων ακινήτων για παραδοσιακή μίσθωση αγγίζει το 50% για ακίνητα που είναι κατάλληλα για φοιτητές, ενώ στο σύνολο αγγίζει 
το 30%-35%.
 
 
Ο αντίκτυπος του Airbnb στην κτηματογορά «άνοιξε» επίσης και την κουβέντα για αναπροσαρμογές στις αντικειμενικές αξίες ακινήτων, με ορισμένες εισηγήσεις να κάνουν λόγο για αύξηση έως και 20%. Ήδη, πληροφορίες θέλουν μερίδα εκτιμητών ακινήτων να έχουν επιφορτιστεί με την εισήγηση νέων τιμών ζώνης για εκατοντάδες περιοχές και έχουν ήδη υποβάλει, για πολλές από αυτές, προτάσεις αυξημένων αντικειμενικών αξιών.
Την ίδια ώρα, σκεπτικισμός επικρατεί και από μερίδα ιδιοκτητών και ενοικιαστών που δεν συμμετέχουν άμεσα στην όλη διαδικασία, ωστόσο είναι αυτοί που κατοικούν μόνιμα στις «γειτονιές» που περιλαμβάνει η πλατφόρμα. 
Για τους μόνιμους κάτοικους, η νέα τάξη πραγμάτων ορίζει μια «γρήγορη εναλλαγή γειτόνων-επισκεπτών, που δεν ξέρουν από «πού κρατάει η σκούφια τους», γεγονός που σε αρκετές περιπτώσεις προκαλεί αίσθημα ανασφάλειας, με αποτέλεσμα οι ντόπιοι να γίνονται καχύποπτοι και λιγότερο φιλόξενοι, καταρρίπτοντας σε μεγάλο βαθμό κάθε προσδοκία για «κοινωνικοποίηση». Ο φόβος να «ερημώσει» η γειτονιά από μόνιμους κατοίκους είναι εξίσου ισχυρός, καθώς, όπως λέει ο θυμόσοφος λαός, «πρώτη βοήθεια του Θεού, δεύτερη του γειτόνου».
 
ΠΛΑΦΟΝ & ΠΡΟΣΤΙΜΑ 
 
Εδώ είναι το σημείο στο οποίο η κατάσταση μπερδεύεται. Πώς θα μπορέσει να υπάρξει ένας συγκερασμός στην κάλυψη των αναγκών όλων των εμπλεκόμενων πλευρών; Πέρα από τα όσα ορίζουν οι νόμοι της αγοράς και της ζήτησης, υπάρχει το αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ιδιοκτήτη να αξιοποιεί όπως επιθυμεί το ακίνητό του, ενώ, από την άλλη, υπάρχει το εξίσου αναφαίρετο και ανθρώπινο δικαίωμα της στέγασης. 
Το πρόβλημα σαφώς και δεν αφορά μονάχα την ελληνική επικράτεια και το ζήτημα απασχολεί πολλές χώρες του κόσμου. Σε κεντρικές συνοικίες σε Βερολίνο, Βαρκελώνη, Λονδίνο, Παρίσι, Νέα Υόρκη, η πλειονότητα των ακινήτων εμφανίζονται διαθέσιμα αποκλειστικά για βραχυπρόθεσμες μισθώσεις, αποκλείοντας τους μόνιμους ενοικιαστές. Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις των κατοίκων που εμφανίζονται αρνητικοί απέναντι στους τουρίστες. Ενδεικτική είναι η διαμαρτυρία πέρυσι το καλοκαίρι κατοίκων της Βαρκελώνης, οι οποίοι βρέθηκαν σε κεντρική παραλία της πόλης και σχημάτισαν μια ανθρώπινη αλυσίδα, μην επιτρέποντας στους τουρίστες να μπουν στη θάλασσα, αντιδρώντας με τον τρόπο αυτό στο γεγονός ότι πλέον τα περισσότερα σπίτια ενοικιάζονται μέσω Airbnb για λίγες μέρες. 
Μολονότι η πλειονότητα των χωρών έχει προχωρήσει στη δημιουργία νομοθετικών πλαισίων σε μια προσπάθεια να «οριοθετήσουν» την ανεξέλεγκτη εξάπλωση του φαινομένου, η αποτελεσματικότητα των μέτρων μέχρι στιγμής είναι αμφιλεγόμενη. 
Τα βασικότερα σημεία στη νομοθεσία αφορούν σε χρονικούς περιορισμούς στη δυνατότητα μίσθωσης ακινήτων σε πλατφόρμες όπως η Airbnb, σε συνδυασμό με μέτρα φορολόγησης. 
 
Στην Ελλάδα, το πολύ πρόσφατα δημιουργηθέν πλαίσιο ορίζει πλαφόν στις βραχυχρόνιες εκμισθώσεις κατοικιών τύπου Airbnb τις 90 μέρες ετησίως. 
Σε αντίστοιχο επίπεδο κατέβασε το χρονικό όριο προσφάτως και το Σαν Φρανσίσκο, ενώ το Άμστερνταμ κινείται στην κατεύθυνση του περιορισμού στις 30 ημέρες. Σε Παρίσι, Βερολίνο, Λονδίνο εξίσου το όριο κινείται στις 90 μέρες, ενώ συνεχώς εξετάζεται το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσής του. 
Σε επίπεδο φορολογίας, το καθεστώς διαφοροποιείται ανά χώρα. Στην Ελλάδα, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προσδιορίζει τη διαδικασία δήλωσης των εισοδημάτων από τη βραχυχρόνια εκμίσθωση κατοικιών, η οποία φορολογείται με ποσοστό που κινείται από 15% έως 45%, ανάλογα με το ύψος των ετήσιων εσόδων, ακολουθώντας την ίδια κλιμάκωση με την υφιστάμενη φορολόγηση των εισοδημάτων από ενοίκια που εφαρμόζεται και στις συμβατικές μισθώσεις. 
Παράλληλα, σύντομα αναμένεται να ενεργοποιηθεί το σχετικό μητρώο ακινήτων βραχυχρόνιας διαμονής, στο οποίο οι ιδιοκτήτες/διαχειριστές των ακινήτων θα πρέπει να προχωρήσουν σε εγγραφή, να υποβάλουν τη δήλωση βραχυχρόνιας διαμονής ανά μισθωτή και να καταχωρίσουν στοιχεία απαραίτητα για τον προσδιορισμό του ετήσιου εισοδήματος. Ταυτόχρονα, υπάρχει μια αυστηρή πολιτική σε επίπεδο προστίμων, που στη χώρα μας κυμαίνονται από 5.000 έως 10.000 ευρώ. Σε άλλες χώρες, τα πρόστιμα μπορεί να γίνουν πιο τσουχτερά. 
 
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του πρακτορείου Reuters, η αυστηρότερη νομοθεσία έχει προκαλέσει κάποιες πιέσεις στην Airbnb. Στο Σαν Φρανσίσκο, για παράδειγμα, το οποίο νομοθέτησε το όριο των 90 νυκτερινών ενοικίων και εξέδωσε απαιτήσεις χορήγησης αδειών, ο αριθμός των βραχυπρόθεσμων μισθωμάτων, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, μειώθηκε σε 3.500 τον φετινό Ιανουάριο από περισσότερα από 8.500 τον Αύγουστο. Στο Βερολίνο, 3.953 σπίτια αφαιρέθηκαν πέρυσι από καταλύματα διακοπών, σύμφωνα με σχετική κυβερνητική έκθεση, αν και δεν ήταν σαφές πόσα από αυτά αφορούν ειδικά την πλατφόρμα. Οι διαθέσιμες καταχωρίσεις Airbnb για το Παρίσι ήταν 35.825 τον φετινό Ιανουάριο, έναντι 40.484 το περσινό αντίστοιχο διάστημα, σύμφωνα με την AirDNA που παρακολουθεί την αγορά. Αντίστοιχα, οι αυστηρότεροι κανόνες στο Άμστερνταμ προκάλεσαν τη σταθεροποίηση των λιστών Airbnb σε περίπου 18.000, ενώ, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ο αριθμός θα μπορούσε να μειωθεί περαιτέρω, όταν θα τεθούν σε εφαρμογή νέοι περιορισμοί στις 30 ημέρες.
Από την πλευρά της, η Airbnb, προκειμένου να αντισταθμιστούν οι «απώλειες», αρχίζει να επεκτείνεται εκτός των παραδοσιακών κέντρων των πόλεων και, σύμφωνα με τον κ. Κρις Λαχέιν (Chris Lehane), επικεφαλής της παγκόσμιας πολιτικής για την Airbnb, «οι νέες προσφορές της πλατφόρμας θα προσελκύσουν πιο διαφοροποιημένους χρήστες και μεταβαλλόμενα ταξίδια». 
 
Συνεπώς, η υφιστάμενη νομοθεσία δεν φαίνεται να «συγκρατεί» το κύμα της Airbnb, καθώς, όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο κ. Θ. Μπάκας, «με το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδας, που επιτρέπει σε όλους να ενοικιάζουν για 90 ημέρες το χρόνο, δεν υπάρχει καμία προοπτική αλλαγής αυτής της κατάστασης, γιατί ό,τι βγάζουν οι ιδιοκτήτες σε 90 ημέρες (δηλαδή τους τρεις μήνες του καλοκαιριού) θα τα βγάλουν σε ένα χρόνο από έναν ενοικιαστή, ο οποίος ενδέχεται να προκαλέσει μεγαλύτερες φθορές, ενώ υπάρχει και η “αγωνία” του ιδιοκτήτη για το εάν θα εισπράττει τα ενοίκια».
Σε όρους τουριστικής αγοράς, ο αντίκτυπος του φαινομένου Αirbnb έχει επηρεάσει αναμφισβήτητα τον κλάδο των ξενοδόχων και όσων δραστηριοποιούνται στην προσφορά καταλυμάτων.
 
Στο παγκόσμιο συνέδριο τουρισμού που πραγματοποιήθηκε στις αρχές Μαρτίου στο Βερολίνο, τόσο οι tour operators αλλά και εκπρόσωποι του ξενοδοχειακού κλάδου και εν γένει της τουριστικής αγοράς εξέφρασαν την ανάγκη να υπάρξουν λύσεις προκειμένου να μην επαναληφθούν και εφέτος φαινόμενα έντονης αντίδρασης των ντόπιων έναντι των τουριστών (όπως αυτό στη Βαρκελώνη) και να μπορέσει να συνεχιστεί η ανάπτυξη της τουριστικής βιομηχανίας μέσα στο νέο καθεστώς που έχει δημιουργηθεί. 
Ο γενικός γραμματέας του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού Zurab Pololikashvili, ερωτηθείς πώς μπορεί να πάει μπροστά η βιομηχανία του τουρισμού αλλά και να εξασφαλιστεί και η ευημερία των ντόπιων κατοίκων, σχολίασε ότι «δεν υπάρχει υπερτουρισμός, μόνο κακή διαχείριση», προσθέτοντας ότι «αυτό που αντιμετωπίζουμε είναι η σαφής ανάγκη να ενισχυθεί η διακυβέρνηση των ροών τουριστών, ειδικά εάν εξετάσουμε τον αυξανόμενο αριθμό τουριστών προς τους αστικούς προορισμούς». 
 
Σε αυτό το πλαίσιο, η γκάμα λύσεων που προτάθηκε από τους ανθρώπους της τουριστικής αγοράς περιλαμβάνει αυστηρότερη κατανομή των μισθωμάτων της Airbnb, καλύτερη διαχείριση της ροής του τουρισμού και ευρεία χρήση ψηφιακών εργαλείων. Δημοσίευμα της «Guardian» επισημαίνει ότι στη Γρανάδα έχει ήδη εισαχθεί ένα σύστημα ηλεκτρονικής έκδοσης εισιτηρίων για το ανάκτορο της Αλάμπρα, που δίνει τη δυνατότητα στους επισκέπτες (που ανέρχονται σε 2,7 εκατομμύρια ετησίως) να προχωρούν σε προκράτηση εισιτηρίου και με τον τρόπο αυτό να επιτευχθεί και μια εξισορρόπηση της ροής των τουριστών στην περιοχή. Αντίστοιχη τακτική φαίνεται ότι θα ακολουθήσουν και οι Ιταλοί στα Cinque Terre, καθώς εκτιμάται ότι ένα παρόμοιο σύστημα θα μπορούσε να οριοθετήσει τις μάζες των επισκεπτών στα υπέροχα αυτά νησιά. Εξετάζεται, επίσης, η δυνατότητα να αναπτυχθούν ειδικές προαιρετικές ηλεκτρονικές κάρτες εισόδου, οι οποίες να συνδέονται με μια εφαρμογή που παρέχει πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο σχετικά με τον αριθμό των επισκεπτών σε κάθε χωριό για να αποφευχθεί η συμφόρηση.
 
 
Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ
Επιστρέφοντας στην ελληνική πραγματικότητα, σημαντικό ρόλο στη διαχείριση του ζητήματος της μη διαθεσιμότητας ακινήτων προς μακροχρόνια ενοικίαση μπορούν να έχουν οι τοπικές κοινότητες, οι δήμοι αλλά και πρωτοβουλίες συλλόγων ή ομάδων πολιτών. 
Πέρυσι στο «Στέκι των Καθηγητών», ένα χώρο επικοινωνίας και δημιουργίας που λειτουργεί από το 2009 και έχει δημιουργήσει η Ένωση Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Ρεθύμνου, τέθηκε το ζήτημα της αδυναμίας εύρεσης κατοικίας για τους αναπληρωτές εκπαιδευτικούς, καθώς είτε τα ενοίκια ήταν ιδιαιτέρως υψηλά για να μπορέσουν οι μισθωτοί των 800 ευρώ να τα καλύψουν είτε δεν υπήρχε καμία διαθεσιμότητα. 
 
Πέρα από την επισήμανση του ζητήματος στους τοπικούς παράγοντες προκειμένου να μεσολαβήσουν ώστε να υπάρξει μέριμνα για το ζήτημα και την κατάθεση μιας πρότασης που να αφορά την επιδότηση ενοικίου για τους αναπληρωτές στο νησί, ορισμένοι μόνιμοι καθηγητές που έχουν διαθέσιμα ακίνητα συμφώνησαν να τα παραχωρήσουν για να εξυπηρετηθούν οι αναπληρωτές. 
 
Αυτή η απλή κίνηση αλληλεγγύης μεταξύ των καθηγητών θα μπορούσε, ενδεχομένως, να ανοίξει το δρόμο για μία άλλη προσέγγιση στο θέμα των μισθώσεων μέσω Airbnb. Να υπάρξει μια καταγραφή ακινήτων και του μεγέθους του πληθυσμού ανά περιοχή και να ορίζεται, ενδεχομένως, με αρμοδιότητα του εκάστοτε δήμου ή της περιφέρειας, ένα ποσοστό ακινήτων που μπορεί να τεθεί στο καθεστώς της πλατφόρμας. Το σύστημα αυτό να λειτουργεί με κυκλικό τρόπο μεταξύ των διαθέσιμων ακινήτων, έτσι ώστε ο τρόπος διαχείρισης να είναι δίκαιος και ισότιμος για τους ιδιοκτήτες.
 
Θα πρέπει στο σημείο αυτό να σημειωθεί ότι το ζήτημα απασχολεί αρκετούς δήμους, ενώ σε επικοινωνία με εκπροσώπους του Δήμου Αθηναίων επισημάνθηκε ότι εξετάζεται ένα πλαίσιο προκειμένου να μπορέσει να υπάρξει μια καλύτερη ρύθμιση της κατάστασης που επικρατεί στην αγορά ακινήτων στην πρωτεύουσα. Στο βαθμό, πάντως, που υπάρξει ουσιαστική παρέμβαση του Δήμου Αθηναίων, το σίγουρο είναι ότι θα ακολουθήσουν και οι άλλοι και ίσως να μπει ένα μέτρο στην όλη υπόθεση.   
 

comments powered byDisqus

Κατηγοριες